Column: 'Twee kanten van de medaille'

Wie had ooit gedacht dat bedrijven als V&D of Blokker geen vaste plek meer zouden hebben in onze winkelstraten? Onlangs hoorde ik een analist op de radio zeggen dat bedrijven niet het eeuwige leven hebben. Dat had ik me nooit zo gerealiseerd. Als agrariër investeer je immers toch vooral in de lange termijn. In hetzelfde radioprogramma werd geanalyseerd waarom bedrijven als V&D en Blokker het niet hebben gered. De conclusie? Ze speelden niet snel genoeg in op de wensen van de consument en misten daardoor de boot.

Dat zette me toch aan het denken. Is de agrarische sector wel in staat op snel in te springen op de veranderende consumentenwensen? Is de sector wel wendbaar genoeg. Zijn grote lange termijn investeringen nog wel rendabel? Kunnen we dat überhaupt op dit moment overzien?

Langetermijnperspectief 

Boeren geven aan best te willen veranderen maar dat daarvoor langetermijnperspectief van belang is. Logisch wat mij betreft. Maar is diezelfde vraag in het verleden ook gesteld door bijvoorbeeld de MKB-sector waar de internetverkopen hebben geleid tot de sluiting van diverse winkels. Al die supermarkten die zijn verdwenen in kleine kernen hebben we altijd gezien als een vorm van marktwerking. Het verdwijnen van de textielindustrie bij ons in Twente was een “logisch” gevolg van te hoge lonen in Nederland en dus verdween de sector naar het buitenland.

Dat roept bij mij de vraag op hoe realistisch het is, om als ondernemer de voorwaarde te stellen aan de overheid of de consument, om te willen veranderen in ruil voor langjarig perspectief?

Kritisch

In geen enkele andere sector wordt die vraag gesteld. Melk uit Polen is immers net zo wit als die uit Nederland. Is het meebewegen met de markt en de wensen van de consument niet een uitdaging die inherent is aan ondernemerschap? Niet dat ik hier altijd blij mee ben. Maar zou het ons als agrariërs niet sneller vooruithelpen als we toch wat kritischer kijken naar onze eigen bedrijfsvoering? Als we ons vaker vooraf de kritische vraag zouden stellen of een grote langetermijninvestering wel verantwoord is? Het antwoord zal voor iedere ondernemer anders zijn. Wachten op de overheid is een optie maar zelf een keuze maken kan natuurlijk ook. 

Gelukkig, denk ik dan maar, heeft een medaille altijd twee kanten. Ondernemerschap heeft ook zo zijn charmes. 

Eric Kleissen, Directeur De Land Bouwers