Column: 'Ondernemen is…………klaar zijn voor de toekomst!'

Tegelijkertijd speelt bij iedere agrarische ondernemer dezelfde vraag: hoe nu verder? Graag neem ik je mee in een tweetal gesprekken die ik de afgelopen weken voerde met melkveehouders. Twee totaal verschillende gesprekken, maar beide gaven mij een nieuw inzicht op ondernemen in deze tijd. 

Gemiddeld genomen wordt er op dit moment in de melkveehouderij een goede boterham verdiend. De melkprijs is goed, dat helpt énorm om de gestegen kosten te dragen Maar juist dan rijst bij veel ondernemers de vraag: waar ‘moet’ ik in investeren? Bezig zijn met de toekomst van je bedrijf is natuurlijk een goede zaak goed. Tegelijkertijd vinden veel agrarisch ondernemers het moeilijk om keuzes te maken, zeker met de aanhoudende ‘onduidelijkheid’ vanuit Den Haag. 

Sparen, aflossen óf investeren

Zoals een melkveehouder onlangs tegen me zei: “Ik heb nu voldoende geld op de rekening, maar ik weet niet waarin ik moet investeren.” En dat is begrijpelijk. Een beetje sparen of aflossen is óók investeren in de toekomst van je bedrijf, zeker in onzekere tijden. Maar ja – een nieuwe trekker is mooi, ziet er goed uit, scheelt vast in de belasting én wordt vaak positief ontvangen door de buitenwereld. 

Hoe groot was het contrast met de ondernemer die ik een weekje later sprak en zei: “Ik heb dankzij de goede melkprijs nu voldoende ruimte in mijn exploitatie om te kunnen experimenteren”. Deze ondernemer gebruikte de financiële ruimte niet voor zichtbare investeringen, maar voor maatschappelijke vernieuwing. Extensiveren, kringlopen sluiten en samenwerken met gebiedspartners was het vertrekpunt. Ook al kost hem dat op korte termijn geld, hij en zijn bedrijf waren wel klaar voor de toekomst. 

Investeren in de toekomst

Helaas zien collega’s en de omgeving dat vaak niet als “investeren” in de toekomst. Het glimt niet en niemand die het ziet. Maar hoe moedig is het van deze ondernemer om stappen te zetten die niet direct lonen, maar die inhoudelijk bijdragen aan een duurzame toekomst en perspectief voor hem en zijn bedrijf?

De insteek van deze tweede ondernemer heeft me wel aan het denken gezet. Want eerlijk is eerlijk: ik had er zelf ook nog nooit zo naar gekeken. Zoveel mogelijk geld verdienen en je bedrijf vergroten werd altijd, ook door mij, gezien als dé beste weg naar de toekomst. Eén ding weten we wel zeker, deze route is zeker niet meer vanzelfsprekend. 

Ja, er is onzekerheid vanuit Den Haag. Maar de richting is inmiddels wél overduidelijk. Ik gun iedere agrarische ondernemer de ruimte om, net als deze melkveehouder, eens anders naar zijn of haar bedrijf te kijken. Om te denken in termen van waarde, veerkracht en maatschappelijke relevantie en daarmee perspectief. .

Want ondernemen is in mijn ogen... klaar zijn voor de toekomst.

Eric Kleissen, Directeur De Land Bouwers