De landbouwers
Silphie DLB 1
Projecten

De zonnekroon (Silphie)

Bodemkwaliteit
Waterkwaliteit
Alternatief verdienmodel

Projectinfo

Looptijd: 4 jaar

Locatie: Enschede/Dalfsen 
Betrokken partijen: Van Hall Larenstein

Algemene inleiding

De zonnekroon (Silphium Perfoliatum), ook wel bekend als Silphie, is een meerjarig, vezelrijk gewas met een indrukwekkende potentie binnen de landbouw-, biogas- en biobased bouwsector. Met haar diepe wortelstelsel, hoge biodiversiteitswaarde, vezelrijke samenstelling en lage inputbehoeften (zoals mest en gewasbescherming), biedt Silphie een duurzaam en economisch aantrekkelijk alternatief voor traditionele teelten.

In Duitsland wordt de teelt al op circa 15.000 hectare toegepast, met name voor biogasproductie. Ook in Nederland groeit de interesse, mede dankzij de veelzijdige toepassingsmogelijkheden: van ruwvoer en biogas tot cellulosevezels voor spuitgiet- en extrusietoepassingen. Daarnaast draagt het gewas bij aan bodemverbetering, koolstofvastlegging en biodiversiteitsherstel, waardoor het perfect past binnen de circulaire economie.

Movo zaden silphie

Doel van de pilot

De huidige pilot heeft als doel om de haalbaarheid, toepassingsmogelijkheden en opschaling van Silphie in Nederland verder te onderzoeken en demonstreren. In samenwerking met Hogeschool Van Hall Larenstein, MOVO-Zaden en andere ketenpartners wordt de potentie van Silphie als bouwmateriaal, ruwvoercomponent en biogrondstof in de praktijk getest.

Een belangrijke focus ligt hierbij op de validatie van technische toepassingen binnen de biobased bouw (zoals gevelbekleding en isolatie), evenals de agronomische geschiktheid voor Nederlandse landbouwsystemen, inclusief teelt op afstand, akkerranden en gebruik in rotaties.

Toegepaste methoden

De pilot bestaat uit een combinatie van praktijkproeven, veldbezoeken en laboratoriumonderzoek. Er wordt onder andere gekeken naar:

  • Teelttechnieken: inzaai in combinatie met maïs, inzet op afstandspercelen en onderhoudsarme akkerranden;
  • Vezel- en cellulosekwaliteit: analyse van geoogst materiaal voor toepassing in o.a. verpakkingen, spuitgieten, extrusie en 3D-printen;
  • Biodiversiteit en bodemgezondheid: metingen van bodemsamenstelling (fysisch, chemisch en biologisch), humusopbouw en insectenleven;
  • Technische toepassing in de bouw: praktijktests van Silphie-vezels in bouwmaterialen, waaronder gevelplaten en isolatie, inclusief het behalen van certificeringen conform NEN-normen.

Daarnaast worden de milieu-impact en economische aspecten (zoals besparingen op arbeid, brandstof, kunstmest en gewasbescherming) in kaart gebracht.

Looptijd

De pilot is gestart in het voorjaar van 2024 en loopt tot medio 2025. Tijdens deze periode worden meerdere veldmomenten en demodagen georganiseerd, waaronder in mei  2025 in Noord-Friesland. Deze evenementen dienen als kennisdeling en demonstratie voor agrariërs, beleidsmakers en geïnteresseerde marktpartijen.


Resultaten

Het resultaat van de pilot geeft inzicht in de effecten van zonnekroon (silphie) teelt op de bodem-, gewas- en waterkwaliteit. Tevens worden opties voor verdienmodellen beschreven en besproken.

Meer uitgelichte pilots vind je hier. Nog vragen? Neem contact met ons op.  

Wilgenteelt in de Dinkel en Buurserbeek

B. Teunissen ,

S. Moody, ,

J. Paalhaar

Voorliggend rapport behandelt het onderzoek naar de geschiktheid van wilgenteelt op landbouwgronden in de beekdalen van de Dinkel en de Buurserbeek. De aanleiding hiervoor is de toenemende aandacht voor duurzame landbouwvormen die bijdragen aan biodiversiteit, landschapskwaliteit en klimaatdoelen. Specifiek is de aanleiding de opkomst van bio-based materialen, waar de wilg een opkomende grondstof voor is.

LEES MEER +

Onderzoek naar de beste locaties voor het telen van griendhout rondom de Engbertsdijkvenen

J. Berendsen ,

W. Heikamp ,

J. Paalhaar

Rondom de Engbertdijksvenen ligt nu vooral boerenland, omdat het veengebied nu een natura 2000 gebied is kan er rond het gebied niet veel meer worden gedaan, daarom wordt er nu gedacht aan wilgengrienden rondom het veengebied. Dit om toch nog iets aan opbrengst uit de landerijen rond het veengebied te halen.

LEES MEER +

Wilgen in Twente

M. Strikkeling ,

R. Jansink ,

J. Paalhaar

In 2024 is er in opdracht van De Land Bouwers een verkenning uitgevoerd naar de potentie van wilgenteelt in Twente. Deze verkenning bestond uit een excursie naar Van Aalsburg (april ’24), een eerste schets van een businesscase voor een agrariër en een kort literatuuronderzoek. Op basis van gesprekken met experts en een aantal vragen die nog niet beantwoord zijn, is in 2025 een verdieping uitgevoerd. In deze notitie worden de activiteiten en resultaten van deze verdieping toegelicht.

LEES MEER +

Ontwikkelen businessmodellen regeneratieve landbouw in Noordoost-Friesland en Twente

Hillie van der Bij & ,

Prof. Gjalt de Jong ,

RUG Campus Fryslân ,

Dr. Niko Wojtynia ,

Dr. Marieke Meesters & ,

Dr. Jerry van Dijk ,

UU Copernicus Institute ,

De onderzoekers van Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen hebben dit onderzoek 'Ontwikkelen businessmodellen regeneratieve landbouw in Noordoost-Friesland en Twente' uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Het is echter moeilijk om “het” regeneratieve bedrijfsmodel te definiëren. De vorm van het bedrijf wordt sterk gestuurd door lokale landschapskarakteristieken, maar omdat het verdienmodel ook sterker moet aansluiten bij regionale doelen en wensen (bijvoorbeeld via vergoeding voor ecosysteemdiensten, of via lokale afzet) ook op de lokale gemeenschap, consumenten en infrastructuur. 

LEES MEER +

Verdienmodellen natuurinclusieve landbouw

Nico Polman ,

Marijke Dijkshoorn

Deze brochure van de WUR biedt inspiratie en voorbeelden voor agrarische ondernemers en adviseurs om natuur in hun bedrijfsvoering te integreren. De verhalen in de brochure zijn verzameld tussen 2017-2018. De nadruk ligt op de verbinding tussen landbouw en natuur, met focus op verdienmodellen. De LNV-visie promoot natuurinclusieve landbouw waarbij natuurwaarde en economie samengaan. Het doel is om effectieve verdienmodellen te creëren waarbij zowel agrarische productie als natuurwaarde worden benut.

LEES MEER +

Bodemleven in de toplaag

Nick van Eekeren ,

Eelke Jongejans ,

Maaike van Agtmaal ,

Yuxi Guo ,

Merit van der Velden ,

Carmen Versteeg ,

Henk Siepel

Het onderzoek 'bodemleven in de toplaag' richt izch op een belangrijke indicator voor bodemleven: de aanwezigheid van springstaarten en mijten. Twintig landbouwgraslanden bij melkveebedrijven en twintig graslanden in natuurbeheer met een agrarische historie zijn onderzocht. Hierbij vergeleken de onderzoekers de bodems op drie vlakken. Ten eerste het effect van landgebruik: gaat het om grasland in natuurbeheer of graslanden voor veehouderij? Ten tweede de verschillen in leeftijd van grasland sinds de laatste bodembewerkingen. Ten derde de invloed van het soort beheer: wordt er gemaaid of beweid? Bij alle bodems werd gekeken naar de hoeveelheid en diversiteit van springstaarten en mijten in die bodem.

LEES MEER +

Kom meer
Te weten

De ontwikkelingen in de landbouw gaan snel. Niet alleen wij doen onderzoek. Anderen ook. Door kennis te delen komen we verder. En dat doen we in onze kennisbank.

Bekijk de kennisbank +

Recente Projecten

BEKIJK ALLE PROJECTEN +

Onze partners

Tekengebied 1 kopiëren kopie 14
Tekengebied 1 kopiëren kopie 31
Tekengebied 1 kopiëren kopie 32
Tekengebied 1 kopiëren kopie 33
Tekengebied 1 kopiëren kopie 34
Tekengebied 1 kopiëren kopie 35
Tekengebied 1 kopiëren kopie 36
Tekengebied 1 kopiëren kopie 37
Tekengebied 1 kopiëren kopie 38
Tekengebied 1 kopiëren kopie 39
Tekengebied 1 kopiëren kopie 40
Tekengebied 1 kopiëren kopie 41
Tekengebied 1 kopiëren kopie 42
Tekengebied 1 kopiëren kopie 43
Tekengebied 1 kopiëren kopie 44
Tekengebied 1 kopiëren kopie 45
Tekengebied 1 kopiëren kopie 46
Tekengebied 1 kopiëren kopie 47
Tekengebied 1 kopiëren kopie 48
Tekengebied 1 kopiëren kopie 49
Tekengebied 1 kopiëren kopie 50
Tekengebied 1 kopiëren kopie 51
Tekengebied 1 kopiëren kopie 52
Tekengebied 1 kopiëren kopie 53
Tekengebied 1 kopiëren kopie 54
Tekengebied 1 kopiëren kopie 55
Tekengebied 1 kopiëren kopie 56
Tekengebied 1 kopiëren kopie 57
Tekengebied 1 kopiëren kopie 58
Tekengebied 1 kopiëren kopie 59

Laten we een
kop koffie drinken

We gaan graag in gesprek met partijen die ons gedachtegoed delen. Anders durven denken. Het grotere plaatje kunnen zien. Goede ideeën hebben. Of gewoon benieuwd zijn naar meer informatie. Nieuwsgierig naar wat we voor elkaar kunnen betekenen? Laat van je horen. Zetten wij de koffie vast klaar.

NEEM CONTACT OP +