Natte teelten: wilgenteelt

De Land Bouwers Twente hebben het initiatief genomen tot een verkennend traject waarin wordt onderzocht of wilgenteelt op of nabij natuurgebieden kan bijdragen aan maatschappelijke doelen én tegelijk perspectief biedt als alternatief verdienmodel voor agrariërs.

Doel van de pilot

Het doel van deze pilot is tweeledig:

1. Het verkennen van de ecologische meerwaarde van wilgenteelt in veen- en natte natuurgebieden in Overijssel, specifiek in relatie tot de Kaderrichtlijn Water (KRW), Natura 2000-opgaven, bodemdaling en biodiversiteit.
2. Het onderzoeken van de economische haalbaarheid van een korte, lokale keten van productie, verwerking en toepassing van wilgentenen in de duurzame bouwsector, als verdienmodel voor boeren in Twente.

Toegepaste methoden

In deze verkenningsfase zijn verschillende methodieken ingezet:

• Excursie & kennisdeling: Een studiereis naar Van Aalsburg B.V. in Hellouw, marktleider op het gebied van duurzame wilgenproducten, vormde een belangrijke inspiratiebron.
• Netwerkvorming: Het project verbindt agrariërs, bouwexperts, beleidsmakers en kennisinstellingen binnen een groeiend samenwerkingsverband.
• Locatieanalyse: Potentiële locaties voor wilgenteelt zijn beoordeeld op bodemtype, waterhuishouding en aansluiting op bestaande natuurdoelen.
• Technische verkenning: Er is onderzoek gedaan naar de toepassing van wilgentenen als funderingsmateriaal bij tijdelijke woningbouw en infrastructuur, zoals fietspaden en wegen in natte gebieden en als beschoeiingsmateriaal in watergangen.
• Ecologische en economische impactanalyse: De effecten op bodemkwaliteit, waterhuishouding, CO₂- en methaanuitstoot, en het verdienpotentieel worden in kaart gebracht.

Resultaten tot nu toe

• Kennisontwikkeling en bewustwording: De excursie naar Van Aalsburg heeft waardevolle inzichten opgeleverd in zowel teelttechniek als verwerkingsmogelijkheden van wilgentenen.
• Netwerkuitbreiding: Diverse partijen hebben zich verbonden aan de pilot, waaronder Van Aalsburg B.V., Building Balance (landelijk transitieprogramma voor biobased bouwen) en De Land Bouwers.
• Veelbelovende toepassingsmogelijkheden: Wilgentenen blijken bijzonder geschikt als fundering voor tijdelijke woonvormen, zoals huisvesting voor statushouders, arbeidsmigranten en tiny houses op ontwikkellocaties en is ook zeer geschikt voor beschoeiingen in beken en waterlopen.
• Potentie voor natuurinclusieve landbouw: De inzet van wilgen in bufferzones of op natte gronden draagt mogelijk bij aan het tegengaan van bodemdaling, het vasthouden van water, en het verbeteren van de biodiversiteit.

De vervolgstap richt zich op de inrichting van een praktijkproef met wilgenaanplant op relevante locaties in Twente, om daarmee de technische, ecologische en economische haalbaarheid verder te toetsen. De ontwikkeling van een grootschaligere teelt, gekoppeld aan concrete bouwtoepassingen, wordt gezien als kansrijk voor een robuust toekomstig verdienmodel.

Meer uitgelichte pilots vind je hier. Nog vragen? Neem contact met ons op.