Kalveropfok anno 2025: kennisdeling en kennisleemtes
Optimalisatie
De kalveropfok is een essentieel onderdeel van de Nederlandse melk- en rundveehouderij. De wijze waarop een kalf wordt verzorgd in de eerste levensweken heeft niet alleen invloed op zijn welzijn en gezondheid, maar ook op de latere prestaties en levensduur als melkkoe. Ondanks bestaande richtlijnen en beschikbare kennis, blijkt in de praktijk dat het huidige opfoksysteem op veel bedrijven tekortschiet. Factoren zoals arbeidstekort, gebrek aan kennis, suboptimale huisvesting en onvoldoende prioriteit bij de zorg voor het jonge kalf dragen bij aan hoge sterftepercentages en een verminderde weerbaarheid van het kalf.
Het project ‘Kalveropfok anno 2025: kennisdeling en kennisleemtes’, geïnitieerd vanuit het Kennis op Maat-programma, beoogt hierin verandering te brengen. Door bestaande wetenschappelijke kennis en praktijkervaringen te bundelen en te vertalen naar toepasbare oplossingen, wil dit project bijdragen aan een toekomstbestendige, diervriendelijke en rendabele kalveropfok.
Doel van de pilot
Het doel van de pilot binnen het project ‘Kalveropfok anno 2025’ is het verbeteren van de kalverzorging in de melkveehouderij door:
het identificeren en dichten van kennishiaten;
het stimuleren van kennisuitwisseling tussen wetenschap, onderwijs en praktijk;
het ontwikkelen van praktische handvatten en kenniskaarten voor veehouders, erfbetreders, dierenartsen en docenten;
en het toetsen van innovatieve methodes voor het verzamelen van kalverdata ter ondersteuning van managementbeslissingen.
Het project richt zich op drie thematische speerpunten:
Biestmanagement – optimale hoeveelheid en kwaliteit van biest, en tijdige toediening;
Koe-kalfinteractie – inzicht in de voordelen en uitdagingen van systemen waarbij koe en kalf langer samenblijven;
Sociale interactie tussen kalveren – het belang van contact tussen kalveren en de rol van groepshuisvesting daarin.
Toegepaste methoden
Om bovenstaande doelen te realiseren, zijn de volgende methodieken en activiteiten ingezet:
Themabijeenkomsten en kennistafels: interactieve bijeenkomsten voor en met stakeholders waarin praktijkervaringen, wetenschappelijke inzichten en vragen vanuit het veld worden besproken. De eerste themadag vond plaats op 12 november in Dronten en stond in het teken van het langer aanhouden van kalveren op het bedrijf.
Ontwikkeling van kenniskaarten: bestaande literatuur en onderzoeksresultaten worden vertaald naar overzichtelijke, toepasbare kenniskaarten. Deze kaarten kunnen worden ingezet in het agrarisch onderwijs en op het erf.
Datagedreven pilotstudie op Aeres Farms: monitoring van kalveren vanaf geboorte met behulp van sensortechnologie (o.a. CowManager). Deze digitale gegevensverzameling wordt gecombineerd met handmatige observaties, om nieuwe inzichten te verkrijgen in de gezondheid, ontwikkeling en verzorgingsbehoefte van het kalf.
Samenwerking tussen praktijk en kennisinstellingen: via een breed netwerk van partners wordt actief samengewerkt aan inhoudelijke verdieping en praktische toepasbaarheid van de kennis. Hierbij staat co-creatie centraal.
Looptijd
De pilot is gestart in het najaar van 2023 en loopt tot eind 2025. In deze periode worden diverse themadagen georganiseerd, pilots uitgevoerd en kennisproducten ontwikkeld. De opgedane inzichten zullen gaandeweg worden gedeeld met het werkveld via (online) publicaties, presentaties en onderwijsmodules.
Resultaten tot nu toe
De eerste fase van het project heeft al waardevolle inzichten opgeleverd:
Bewustwording en betrokkenheid: de themabijeenkomsten hebben geleid tot levendige discussies en een groter bewustzijn bij melkveehouders en erfbetreders over het belang van een zorgvuldige kalveropfok.
Inventarisatie van kennishiaten: er is een duidelijker beeld ontstaan van waar kennis ontbreekt of onvoldoende vertaald is naar de praktijk, bijvoorbeeld op het gebied van het interpreteren van biestkwaliteit, en de rol van stress bij het pasgeboren kalf.
Gebruik van sensordata: de eerste datasets uit de pilot op Aeres Farms zijn verzameld en laten veelbelovende mogelijkheden zien voor het vroegtijdig signaleren van gezondheidsproblemen bij kalveren.
Versterkte samenwerking: door intensieve samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en praktijk ontstaat een multidisciplinaire benadering van kalveropfok, met ruimte voor innovatie.
Meer uitgelichte pilots vind je hier. Nog vragen? Neem contact met ons op.
Rapport Drone zaaien
Jansink R.
,
Jansma A.
,
Stokkermans T.
Bodem, water, klimaat en nutriënten spelen een belangrijke rol in de bedrijfsvoering van de melkveehouderij. Met de huidige mechanisatie ontstaan er echter knelpunten op deze vlakken, die mogelijk deels kunnen worden opgelost met de inzet van drones bij het zaaien. In dit project onderzoeken we de inzet van drones voor het zaaien van vanggewassen in percelen met snijmais op zandgrond.
Het zaaimoment van onderzaai in mais met traditionele zaaimachines is niet optimaal, waardoor vanggewassen zich niet goed ontwikkelen. Bijvoorbeeld bij droge zomers, waarbij zaailingen van vanggewassen te weinig water krijgen en kunnen uitdrogen. Drone zaaien kan wellicht hier een uitkomst voor zijn.
Door met drones de groenbemester te zaaien is het moment van onderzaaien en het niet bewerken van de grond beter te combineren met een goede maisteelt. Ook is de lengte van het maisgewas dan niet meer bepalend. Als er niet over de grond gereden hoeft te worden bij het zaaien, wordt daarnaast structuurschade aan de bodem en schade aan de maisplanten voorkomen. Gunstige zaaiomstandigheden op natte percelen kunnen daardoor beter benut worden
De ontwikkelingen in de landbouw gaan snel. Niet alleen wij doen onderzoek. Anderen ook. Door kennis te delen komen we verder. En dat doen we in onze kennisbank.
We gaan graag in gesprek met partijen die ons gedachtegoed delen. Anders durven denken. Het grotere plaatje kunnen zien. Goede ideeën hebben. Of gewoon benieuwd zijn naar meer informatie. Nieuwsgierig naar wat we voor elkaar kunnen betekenen? Laat van je horen. Zetten wij de koffie vast klaar.
